قوز پشت یا بهعبارتیدیگر کیفوز، به انحنایی گفته میشود که در ستون فقرات ایجادشده و درنتیجه آن قسمت بالایی کمر نسبت بهاندازه طبیعی خود خمیدهتر به نظر خواهد رسید.
وجود انحنای طبیعی ستون فقرات، به این دلیل است که ستون فقرات بتواند وزن را در حالت ایستاده تحمل کند. تشدید این انحنا یا قوس که اصطلاحاً به آن قوز پشت یا همان کیفوز گفته میشود، موجب خواهد شد تا قسمت بالای پشت بدن گردتر از حالت معمولی دیده شود.
پدیده کیفوز معمولاً بیشتر در مهرههای صدری به وجود میآید، اما گاهی بر مهرههای کمری یا گردنی نیز این اتفاق رخ خواهد داد. یکی از دلایل شایع قوز پشت، نشستن به مدتزمان طولانی در یک حالت و بدون تغییر وضعیت بدن میباشد که منجر به خمیدگی و افتادگی در ناحیه کتف نیز میشود. در بعضی موارد کیفوز بهصورت مادرزادی بوده و زمانی ایجاد میشود که برخی از شرایط سبب اختلال در شکلگیری طبیعی ستون فقرات پیش از تولد شود. به این صورت که یک یا چند مهره، به یکدیگر متصل خواهند شد.
همچنین برخی از بیماریها و اختلالات هم باعث به وجود آمدن قوز کمر و پشت یا کیفوز خواهد شد که عبارتاند از:
- تومور
- بیماری اسپینا بیفیدا
- دیستروفی عضلانی
- اختلالات بافت پیوندی
- آرتروز
- بیماری پاگت
شرکت تجهیزات پزشکی برجیس در ادامه شما را به صورت کامل با این موضوع آشنا خواهد کرد.
علائم قوز کمر و پشت
تغییر حالت منحنی شکل در پشت بدن میتواند یکی از سادهترین نشانهها برای تشخیص قوز کمر و پشت باشد. همچنین علاوه بر آن برخی دیگر از علائم و نشانههای این پدیده به شرح زیر میباشد.
- کمر درد متوسط تا شدید
- احساس درد به هنگام حرکت دادن کمر
- خستگی مفرط
- حساسیت نسبت به لمس و گرفتگی ستون فقرات
- جلو رفتگی بیشازحد سر
- احساس درد در سینه و مشکلات تنفسی (در موارد حاد)
- تفاوت در ارتفاع شانهها
- سفت شدن عضلات همسترینگ (در پشت رانها)
شما ممکن است این علائم را در بیماری دیسک کمر نیز مشاهده نمایید.
روشهای تشخیص قوز پشت و کمر
جهت معاینات فیزیکی، پزشک یا فیزیوتراپ از بیمار میخواهد تا خمشده تا بتواند در همین حالت از یک سمت ستون فقرات را مشاهده نماید. چنانچه فرد دچار قوز کمر باشد، در صورت قرار گرفتن در این وضعیت خمیدگی پشت واضحتر دیده میشود.
گاهی ممکن است با توجه به تشخیص پزشک، جهت بررسی واکنشها و قدرت عضلات فرد، معاینات نورولوژیکی انجام نیز انجام شود.
همچنین با توجه به علائم و نشانههای فرد بیمار، ممکن است با توجه به دستور پزشک، عکسبرداریهای رادیولوژی از قبیل اشعه ایکس، سیتیاسکن، ام آر آی و آزمایشات عصبی جهت تشخیص دقیقتر علل قوز پشت و کمر انجام گیرد.
روشهای درمانی قوز پشت و کمر
- درمان دارویی
معمولاً پزشکان داروهای مسکن را برای مدیریت درد لازم دانسته و تجویز میکنند. همچنین داروهای مربوط به پوکی استخوان هم میتواند برای تقویت ستون فقرات و جلوگیری از تشدید آسیبدیدگی مؤثر واقع شوند.
- تحریک الکتریکی عصب از روی پوست (TENS)
در این روش، کنترل درد با استفاده از اقدامات درمانی از قبیل تحریک الکتریکی، گرما و یخ (بهعنوانمثال تحریک الکتریکی اعصاب از طریق پوست) انجام خواهد شد.
- کایروپراکتیک یا درمان دستی
این روش یک درمان غیر جراحی بوده که برای رفع قوز کمر انجام میشود. با استفاده از این روش میتوان به کاهش درد، سختی و مشکلات دیگر قوز کمر کمک کرد. البته استفاده از این روش درمانی در صورتی است که قوز پشت و انحنای غیرمتعارف ستون فقرات به علت حالتهای نادرست قرارگیری ستون مهرهها باشد.
درواقع متخصص کایروپراکتیک، با استفاده از آموزشهای لازم جهت اصلاح حالتهای قرارگیری بدن، موجب بهبود قوز و گردی ستون مهرهها خواهد شد.
توجه داشته باشید که اگر قوز کمر به علت قرارگیری نادرست مفصل نباشد، این روش مراقبتی شامل موارد زیر خواهد شد:
- کاهش التهابات
- کاهش گرفتگی ماهیچهها
- کمک به حفظ سلامتی ستون مهرهها
- حفظ تحرک ستون مهرهها با بهبود استقامت ستون مهرهها
- کاهش دردهای مزمن
- کاهش روند فرسودهشدن ناحیه میانی مفصل کمر
- درمان اختلالات دیسکهای ستون مهرهها
- امواج اولتراسوند
امواج التراسوند یا مافوق صوت، باعث ایجاد گرمایی در عضلهها و مفاصل شده که در پی همین امر جریان خون در ناحیه تحت درمان افزایش خواهد یافت. این درمان موجب تسریع فرایند بهبودی و کاهش ورم خواهد شد.
- فیزیوتراپی
زمانی که از فیزیوتراپی و ورزش برای قوز پشت و کمر، با استفاده از بریس (کمربند طبی) استفاده شود، موجب میشود تا ستون فقرات و عضلات اطراف آن تقویت شوند و همچنین به انعطافپذیری و افزایش دامنه حرکتی کمک مؤثری خواهد کرد.
درمان قوز پشت و کمر با فیزیوتراپی بر انعطافپذیری عضلات کمر و زردپی و همچنین افزایش قدرت عضلات کمر و بهبود وضعیت قرارگیری ستون فقرات بسیار تأثیرگذار خواهد بود.
انجام تمرینات کششی و تقویت عضلات و تمرین قرار گرفتن بدن در وضعیت صحیح، کمک بسیاری به کاهش انحنای ستون فقرات کرده و موجب جلوگیری از پیشرفت آن خواهد شد.
همچنین ممکن است گاهی دستکاری ستون فقرات با کمک ابزار انجام شود که این یک روش دیگر جهت درمان، بدون واردکردن فشار دست خواهد بود. به این صورت که فیزیوتراپیست توسط ابزارهایی مخصوص جهت واردکردن فشار به ستون فقرات (بدون استفاده از نیروی دست) به التیام و بهبود قوز پشت خواهد پرداخت.
شما میتوانید با داشتن دستگاه فیزیوتراپی خانگی این تمرینات را به راحتی در منزل انجام دهید و به سرعت روند بهبودی را طی نمایید.
درمان قوز پشت و کمر از طریق جراحی
درمان قوز کمر با جراحی با خطرهای احتمالی خاصی همراه است. به همین دلیل عمل جراحی صرفاً زمانی انجام میشود که مزایای انجام جراحی بیش از خطرهای احتمالی آن باشد. درهرحال جراحی برای اکثر موارد قوز کمر توصیه نمیشود. پزشک تحت شرایط زیر و بهمنظور برآورده ساختن اهداف زیر جراحی را پیشنهاد میدهد:
- تسکین درد شدید
- زیادشدن مداوم گودی کمر
- کاهش بدشکلی و صاف کردن ستون فقرات
- متوقف ساختن پیشرفت بدشکلی
- از بین بردن فشار روی عصبها و نخاع
- محافظت از عصبها و نخاع در برابر آسیبدیدگی بیشتر
مراقبتهای پس از عمل جراحی قوز پشت و کمر
انجام فیزیوتراپی پس از عمل جراحی میتواند به بیمار در تقویت عضلات، انعطافپذیری و بهبود دامنهٔ حرکتی کمک کند. بیمار تا مدتی بهصورت سرپایی برنامهٔ فیزیوتراپی خود را ادامه خواهد داد. بهعلاوه، فیزیوتراپیست به بیمار یک برنامهٔ ورزشی خانگی نیز خواهد داد.
در این مقاله از برجیس خوانیدم که….
قوز کمر یکی از مشکلاتی است که میتواند علاوه بر ظاهر مناسبی که برای بدن به وجود میآورد، مشکلاتی دیگر نیز ایجاد نماید. در این مطلب شما را با علائم و راههای تشخیص آن آشنا کرده و در عین حال روشهای مختلفی را برای درمان معرفی نمودیم.
شما عزیزان میتوانید با مراجعه به بخش وبلاگ برجیس از سایر آموزشات ما استفاده نمایید.
References:
سوالات متداول درباره قوز پشت و روش درمان
به خمیدگی غیرطبیعی ستون فقرات در قسمت بالایی یا میانی کمر عارضه گوژ پشتی می گویند.
وضعیت بد جسمانی، ضعف عضلات پشت، افزایش سن، بیماریهای ستون فقرات از مهم ترین دلایل گوژپشتی هستند.
آیا گوژپشتی با فیزیوتراپی قابل درمان است؟
در برخی موارد با مشورت متخصص می توان این بیماری را با تقویت عضلات پشت، بهبود وضعیت بدن، آموزش ارگونومی و کشش و تمرینات اصلاحی درمان کرد.
مراقبت از وضعیت نشستن و ایستادن، استفاده از صندلی مناسب، توقفهای کوتاه هنگام کار طولانی

