عقب‌زدگی زانو یا ژنورکورواتوم یکی از مشکلاتی است که می‌تواند باعث درد و محدودیت حرکتی زانو شود و در ورزشکارانی که در رشته‌هایی مانند فوتبال، اسکی و بسکتبال فعالیت می‌کنند، بیشتر دیده می‌شود. این عارضه زمانی ایجاد می‌شود که مفصل زانو بیش از دامنه طبیعی خود به سمت عقب کشیده شود و تحت فشار قرار گیرد.
درمان ژنورکورواتوم با توجه به شدت عارضه و علت ایجاد آن متفاوت است، اما در بسیاری از موارد، فیزیوتراپی برای تقویت عضلات اطراف زانو، بهبود کنترل حرکتی و کاهش فشار واردشده به مفصل مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کنار تمرینات و سایر روش‌های تجویزشده توسط فیزیوتراپیست، برخی تجهیزات مانند دستگاه فیزیوتراپی زانو نیز می‌توانند برای انجام روش‌های فیزیوتراپی در منزل مورد استفاده قرار گیرند. استفاده از این تجهیزات باید متناسب با شرایط فرد و با نظر متخصص انجام شود.
در ادامه به این مسئله می‌پردازیم که عقب‌زدگی زانو یا ژنورکورواتوم چیست، چه عواملی باعث ایجاد آن می‌شوند و مهم‌ترین علائم این عارضه کدام‌اند.
علت عقب زدگی زانو چیست؟
یکی از دلایل حرکت به عقب زانو، فشار وارده بر روی این عضو است. در ادامه علت عقب زدگی زانو بر اثر فشار مضاعف را بیان خواهیم کرد.
ضربه به جلوی زانو علت عقب زدگی زانو
در صورتی که به صورت یکهویی به جلو زانو شما ضربه وارد شود، به احتمال زیاد دچار پارگی رباط زانو خواهید شد. همانطور که می‌دانید یکی از مواردی که به ثابت بودن زانو شما کمک خواهد کرد، وجود رباط است و اگر رباط پاره شود، احتمال حرکت زانو و تمایل آن به عقب افزایش پیدا می‌کند.
به همین منظور است که می‌گوییم ضربه به جلو زانو یا پارگی رباط علت عقب زدگی زانو می‌تواند باشد. در این شرایط بهتر است که به دنبال درمان پارگی رباط زانو باشید تا به دنبال آن زانو دوباره ثبات خود را بدست بیاورد و مشکل عقب زدگی‌اش هم به مرور رفع شود.
فشار روی استخوان ران از دلایل عقب زدگی زانو
استخوان ران و پاتلا هم مانند رباط در ثبات مفصل زانو تاثیرگذارند و در صورت آسیب به این استخوان زانو شما ممکن است دچار عقب زدگی شود.
تا به اینجا دو مورد از علت های عقب زدگی زانو را توضیح دادیم. اما باید بدانید که به همین موارد ختم نشده و عقب زدگی زانو می‌تواند دلایل متعدد دیگری هم داشته باشد که به شرح زیر است:
- در رفتگی مفصل زانو
- ضعیف بودن عضلات چهار سر ران
- سندرم مارفان
- سندرم مفصل پرتحرک
- سربرال پالسی
- مولتیپل اسکلروزیس
- دیستروفی عضلانی
- مشکلات جوش خوردن زانو پس از شکستگی
- عقب زدگی مادرزادی زانو
- اختلاف اندازه اندام تحتانی
- و…
علائم عقب زدگی زانو
همانطور که گفتیم ژنورکورواتوم یکی از دلایل زانو دردهای شدید و عوارضی است که ورزشکاران در خطر ابتلا به آن هستند. اما علاوه بر ورزشکاران، زانو افراد مسن هم بسیار مستعد بروز این بیماری است.
از نام این بیماری هم بر می‌آید که بدانید اصلی‌ترین علائم عقب زدگی زانو، متمایل شدن مفصل زانو به سمت عقب است. اما در خیلی موارد ممکن است که مسئله با علائم دیگری هم همراه باشد که ما در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت:
احساس درد در زانو از علائم عقب زدگی زانو
هر نوع آسیبی در بدن به طور کلی با درد همراه است؛ اما باید بدانید که درد زانو به هنگام عقب زدگی زانو بسیار شدید خواهد بود. همانطور که گفتیم این عارضه به احتمال زیاد با پارگی یا آسیب رباط‌ها تلفیق شده و به همین علت نیز درد آن در اکثر بیماران بسیار زیاد می‌باشد.
عدم ثبات زانو یکی از علائم بروز ژنورکورواتوم
شاید بتوان یکی از اصلی ترین علائم عقب زدگی زانو را بی ثباتی آن دانست. در صورتی که پارگی رباط باعث عقب زدگی زانو باشد، بلافاصله پس از بروز آسیب شما عدم ثبات مفصل زانو را احساس خواهید کرد. به احتمال زیاد شما حرکت غیر ارادی زانو در هنگام حرکت را هم می‌توانید به دنبال بروز این عارضه تجربه نمایید.
بروز کبودی و تغییر رنگ پوست اطراف زانو در صورت بروز ژنورکورواتوم
اگر عقب زدگی زانو بر اثر ضربه شدید اتفاق بیافتد، شما تورم و تغییر رنگ پوست در اطراف زانو را تجربه خواهید کرد. کبودی در این ناحیه در زیر پوست و در بافت‌ها بروز پیدا می‌کند و نشان از خونریزی در ناحیه زانو دارد.
درمان عقب زدگی زانو یا ژنورکورواتوم
درمان عقب زدگی زانو اصولا به سختی انجام می‌گیرد و به زمان زیادی احتیاج دارد. در مراحل ابتدایی اصولا پزشک استراحت کردن، استفاده از کمپرس آب سرد یا تمرینات فیزیوتراپی پا را پیشنهاد می‌کنند. اما ممکن است که در صورت پارگی رباط شما به عمل جراحی هم احتیاج داشته باشید. تشخیص روش درمان اصولا بر عهده پزشک می‌باشد و بهتر است که به صورت خودسرانه اقدام به درمان نکنید.
عقب زدگی زانو در چه شرایطی اتفاق خواهد افتاد؟
یکی از شرایط پر تکرار در ورزش که موجب عقب زدگی زانو خواهد شد، زمانی که است که ورزشکار پرش انجام داده و در هنگام پایین آمدن با زانو قفل شده و صاف فرود خواهد آمد. در این شرایط زانو تحمل وزن فرد را نداشته و به عقب متمایل خواهد شد.
دیگر شرایطی که ممکن است باعث عقب زدگی زانو شود، ورزش‌هایی است که بازیکن‌ها با هم تماس پیدا می‌کنند. اگر به زانو یکی از بازیکن‌ها از سمت جلو زانو ضربه وارد شود، زانو از جا خارج شده و به عقب متمایل می‌شود.
عقب زدگی زانو در اسکی هم بسیار شایع است. این اتفاق زمانی بروز پیدا می‌کند که فرد با یک مانع مواجه شده، اسکی متوقف می‌شود؛ اما بدن فرد به سمت جلو هل داده می‌شود. در این صورت مچ پا بر روی اسکی متوقف بوده و زانو به شدت به عقب متمایل می‌شود.
