تورتیکولی یکی از بیماریهای استخوانی است که بیشتر در کودکان و نوزادان به وجود میآید. تورتیکولی یا کجی گردن مشکلی است که میتواند دلایل زیادی داشته باشد ولی به صورت کلی این مشکل به کمک فیزیوتراپی سر و گردن حل خواهد شد.
در این مطلب تصمیم داریم تا در رابطه با تورتیکولی، اطلاعات کاملی را در اختیار شما قرار دهیم.
تورتیکولی (torticollis) یکی از بیماریهایی است که در عضلات گردن به وجود آمده و باعث این موضوع خواهد شد که گردن بیمار به سمت پایین متمایل شده یا کج شود. تورتیکولی به صورت متداول در نوزادان و به صورت مادر زادی دیده میشود.
عضلهای به نام استرنوکلئیدوماستوئید در گردن وجود دارد که در دو طرف گردن قرار داشته و از پشت گوش تا استخوان نزدیک به یقه ادامه دارد. در بیماران مبتلا به تورتیکولی، این عضله از یک طرف کوتاهتر بوده و همین موضوع باعث کشیده شدن گردن و کج شدن آن میشود.
کوتاه شدن این عضله میتواند به دلیل گرفتگی رحم در هنگام بارداری مادر بوده و یا وجود شرایط غیر طبیعی در جنین، باعث ایجاد کجی گردن شود. سر نوزاد بسیار آسیب پذیر بوده و وارد شدن فشار کوچکی به آن میتواند باعث ایجاد مشکلاتی مانند تورتیکولی شود.
این بیماری حرکت سر را محدود خواهد کرد. یعنی بیمار نمیتواند به درستی سر خود را خم کرده و یا بچرخاند. در این بیماری تعادل گردن از بین رفته و باعث بالا رفتن شانه خواهد شد. اگر برای درمان این بیماری در همان روزهای اول اقدام نکنید، میتواند باعث ایجاد فیبروز عضلات گردن شده و با افزایش سن، حرکات سر و گردن به تدریج کاهش پیدا میکند.
بیشتر بخوانید» چگونه فیزیوتراپی به بهبود اسپوندیلوز گردنی کمک میکند؟
همانطور که در ابتدا به این موضوع اشاره کردیم، این بیماری بیشتر در نوزادان دیده شده و به صورت مادرزادی ایجاد میشود. دلایل زیادی برای ابتلا به تورتیکولی وجود دارد که مهمترین آنها، موارد زیر است:
فرضیه بسیار قوی که در رابطه با کجی گردن وجود دارد این است که به دلیل وجود محدودیت در داخل رحم مادر، تحرک سر محدود خواهد شد و این باعث انقباضات گردن شده و نهایتا بیماری تورتیکولی به وجود خواهد آمد.
شدت این مشکل به مدت زمانی بستگی دارد که نوزاد قبل از تولد در رحم بی حرکت بماند. همچنین روش زایمان تاثیر خیلی زیادی در شدت کجی گردن نوزاد خواهد داشت.
بیشتر بدانید» قولنج گردن چیست و چگونه باید این مشکل را برطرف کرد؟
در هفتههای اول تولد نوزاد (بین بازه 6 تا 8 هفتگی) او نمیتواند گردن خود را به صورت خودکار نگه دارد. این دلیلی است برای اینکه والدین نتوانند در این مدت متوجه مشکل نوزاد شوند. بعد از زمانی که او توانست گردن خود را کنترل کند، در صورت ابتلا به کجی گردن میتوان علائم زیر را در او مشاهده کرد:
در صورت دیدن هر کدام از این موارد باید به پزشک مراجعه کنید تا بتوانید کودک خود را در مراحل ابتدایی بیماری، درمان کنید. به احتمال خیلی زیاد در این شرایط با خرید دستگاه فیزیوتراپی خانگی و استفاده از چندین تمرین ساده، گردن کودک بهبود پیدا خواهد کرد.
همانطور که در ابتدا نیز گفتیم، به صورت معمول تورتیکولی به صورت مادر زادی بوده و بیشتر دلایل ابتلا به این بیماری، به زمان بارداری مادر و به دنیا آمدن نوزاد مربوط است. ولی در شرایطی ممکن است کجی گردن اکتسابی باشد.
ابتلا به تورتیکولی اکتسابی میتواند دلایلی مانند ناهنجاری نهفته در گردن، عفونت، آسیب به منطقهای از بدن، وجود برخی از تومورهای ناتوان کننده که روی اعصاب سر تاثیر خواهد گذاشت و … داشته باشد.
گفتیم که در ابتدای تولد کودک، عضلات او انعطاف پذیر بوده و تمرینات فیزیوتراپی میتواند تاثیر زیادی در بهبود او داشته باشد. این روش درمان بین سن 1 تا 3 سالگی کودک انجام شده و در صورتی که بعد از 6 ماه هیچ بهبودی حاصل نشد، سراغ عمل جراحی خواهند رفت.
عمل جراحی کجی گردن برای بزرگسالانی که به این بیماری دچار شدند نیز انجام خواهد شد. در این روش پزشک عضله کوتاه را آزاد خواهد کرد. البته بعد از عمل جراحی تورتیکولی، باز هم باید از حرکات فیزیوتراپی برای بهبود کامل استفاده کرد.
بیشتر بدانید» رگ به رگ شدن گردن معمولاً به دلیل حرکت ناگهانی، وضعیت نامناسب خواب یا کشیدگی عضلات گردن ایجاد میشود و میتواند با علائمی مانند درد، محدود شدن حرکت گردن و گرفتگی عضلات همراه باشد. آشنایی با علائم اولیه و روشهای درمان خانگی و پزشکی میتواند به کاهش سریعتر درد و جلوگیری از تشدید آسیب کمک کند. برای آشنایی کامل با نشانهها و روشهای درمان، روی لینک کلیک کنید.
اینکه در زمان مناسب برای درمان تورتیکولی اقدام کنید، خیلی مهم است. عضلات کودک در ابتدای تولد خیلی راحتتر تغییر خواهند کرد. این دلیلی است که شما باید به سرعت برای فیزیوتراپی تورتیکولی اقدام کنید.
البته به صورت معمول پزشک ابتدا به شما پیشنهاد میدهد که در منزل تعدادی از تمرینات کششی را برای کودک خود انجام دهید. در ادامه برای بهبود بیشتر وضعیت، سراغ تمرینات فیزیوتراپی خواهد رفت. این تمرینات کمک میکند تا عضله کوتاه، بلند شده و همچنین عضله طرف مقابل تقویت شود.
همکاری والدین برای درمان این بیماری اهمیت خیلی بالایی دارد. برای مثال مادر باید سعی کند تا کودک از سمتی شیر بخورد که دچار مشکل است. این کار یک تمرین کششی است که میتواند باعث بهبود کجی گردن شود.
در بسیاری از موارد، تورتیکولی در نوزادان با انجام تمرینات کششی و اصلاحی در منزل قابل بهبود است. این تمرینات معمولاً با هدف کشیده شدن عضله کوتاه شده گردن و تقویت عضلات سمت مقابل انجام میشوند. البته بهتر است قبل از شروع هر تمرینی با پزشک یا فیزیوتراپیست کودک مشورت کنید.
یکی از مهمترین تمرینات، چرخاندن ملایم سر نوزاد به سمت مخالف کجی گردن است. برای انجام این تمرین، نوزاد را به پشت بخوابانید و به آرامی سر او را به سمتی که حرکت برایش دشوار است بچرخانید. این حرکت باید بسیار آرام انجام شود و چند ثانیه نگه داشته شود.
تمرین دیگر، تمرین کشش جانبی گردن است. در این روش سر نوزاد به آرامی به سمت شانه مقابل خم میشود تا عضله کوتاه شده کشیده شود. این تمرین به مرور باعث افزایش انعطافپذیری عضلات گردن خواهد شد.
همچنین میتوانید از تحریک بصری و صوتی برای تشویق نوزاد استفاده کنید. قرار دادن اسباببازی یا صدا در سمتی که نوزاد کمتر به آن نگاه میکند باعث میشود او به طور طبیعی سر خود را به آن سمت بچرخاند و عضلات گردن فعال شوند.
انجام این تمرینات به صورت منظم و روزانه میتواند در کنار فیزیوتراپی تخصصی، روند درمان تورتیکولی را سریعتر کند.
نحوه بغل کردن نوزاد مبتلا به تورتیکولی نقش مهمی در بهبود وضعیت گردن او دارد. والدین باید به گونهای کودک را در آغوش بگیرند که عضلات سمت ضعیفتر گردن فعال شده و عضله کوتاه شده کشیده شود.
یکی از بهترین روشها این است که نوزاد را طوری در آغوش بگیرید که برای دیدن محیط اطراف مجبور شود سر خود را به سمت مخالف کجی گردن بچرخاند. این کار به طور طبیعی باعث کشش عضله کوتاه شده میشود.
در زمان بغل کردن، بهتر است بدن نوزاد روی ساعد شما قرار بگیرد و سر او کمی به سمت مخالف کجی هدایت شود. این وضعیت علاوه بر ایجاد کشش ملایم در عضلات گردن، به تقویت عضلات ضعیف نیز کمک میکند.
همچنین هنگام شیردهی یا غذا دادن، سعی کنید وضعیت نوزاد را به گونهای تنظیم کنید که مجبور شود از سمتی که حرکت برایش سختتر است استفاده کند. این کار یکی از سادهترین تمرینات اصلاحی در طول روز محسوب میشود.
نحوه خواباندن نوزاد مبتلا به تورتیکولی میتواند تأثیر قابل توجهی در روند درمان داشته باشد. بهتر است نوزاد را به پشت بخوابانید و محیط اطراف او را طوری تنظیم کنید که تمایل داشته باشد سر خود را به سمت مخالف کجی گردن بچرخاند.
برای مثال میتوانید اسباببازی، نور ملایم یا حتی محل قرار گرفتن والدین را در سمتی قرار دهید که نوزاد کمتر به آن سمت نگاه میکند. این کار باعث میشود کودک هنگام بیداری سر خود را بیشتر به آن جهت بچرخاند.
همچنین بهتر است جهت قرارگیری نوزاد در تخت به طور مرتب تغییر داده شود تا از عادت کردن او به یک سمت جلوگیری شود. این کار علاوه بر کمک به درمان تورتیکولی، از ایجاد صاف شدن پشت سر نوزاد نیز جلوگیری میکند.
در برخی موارد پزشک ممکن است استفاده از بالشها یا وسایل کمکی مخصوص نوزاد را پیشنهاد دهد، اما استفاده از این وسایل باید حتماً تحت نظر متخصص انجام شود.
بیشتر بدانید» جهت آشنایی با بهترین حالت خوابیدن برای درمان گردن درد، روی لینک کلیک کنید.
اگر تورتیکولی در نوزادان و کودکان در زمان مناسب درمان نشود، ممکن است در آینده مشکلات مختلفی ایجاد کند. یکی از مهمترین عوارض این بیماری، محدود شدن حرکت طبیعی گردن است که میتواند فعالیتهای روزمره کودک را تحت تأثیر قرار دهد.
از دیگر عوارض شایع، نامتقارن شدن فرم صورت و جمجمه است. وقتی سر کودک برای مدت طولانی به یک سمت متمایل باشد، رشد استخوانهای صورت ممکن است به صورت نامتقارن انجام شود.
همچنین در برخی موارد، عدم درمان تورتیکولی میتواند باعث اختلال در وضعیت بدن و ستون فقرات شود. این موضوع ممکن است در سنین بالاتر به مشکلاتی مانند درد گردن، شانه یا حتی انحراف ستون فقرات منجر شود.
به همین دلیل تشخیص زودهنگام و شروع درمان در ماههای ابتدایی زندگی اهمیت بسیار زیادی دارد. در بیشتر موارد، با انجام تمرینات اصلاحی و فیزیوتراپی میتوان از بروز این عوارض جلوگیری کرد و حرکت طبیعی گردن کودک را به حالت طبیعی بازگرداند.
تورتیکولی یا کجی گردن نوعی اختلال عضلانی در گردن است که باعث میشود سر کودک به یک سمت متمایل شود. این مشکل معمولاً به دلیل کوتاه شدن عضله استرنوکلئیدوماستوئید ایجاد میشود. در بسیاری از موارد، محدودیت فضای رحم در دوران بارداری یا فشار وارد شده هنگام تولد میتواند باعث بروز این عارضه در نوزادان شود.
از مهمترین علائم تورتیکولی میتوان به متمایل بودن سر نوزاد به یک سمت، محدود شدن حرکت گردن، سختی در چرخاندن سر و تمایل کودک به نگاه کردن از یک جهت اشاره کرد. در برخی موارد ممکن است توده کوچکی در عضله گردن نیز احساس شود که معمولاً با رشد کودک و درمان مناسب به مرور از بین میرود.
در بسیاری از موارد، تورتیکولی بدون نیاز به جراحی و تنها با انجام تمرینات کششی و فیزیوتراپی قابل درمان است. اگر این مشکل در ماههای اولیه زندگی تشخیص داده شود، با تمرینات مناسب میتوان عضله کوتاه شده را به تدریج کشیده و تقویت کرد. همکاری والدین در انجام تمرینات نقش مهمی در روند درمان دارد.
بهترین زمان برای درمان تورتیکولی در ماههای ابتدایی زندگی نوزاد است؛ زیرا عضلات کودک در این دوران انعطافپذیری بیشتری دارند. اگر درمان در همان ماههای اول شروع شود، احتمال بهبود کامل بسیار بیشتر خواهد بود. تأخیر در درمان ممکن است باعث محدود شدن حرکت گردن و ایجاد مشکلات حرکتی در آینده شود.
اگر با وجود انجام فیزیوتراپی و تمرینات درمانی طی چند ماه بهبودی قابل توجهی ایجاد نشود، پزشک ممکن است جراحی را پیشنهاد دهد. در این روش، عضله کوتاه شده آزاد میشود تا حرکت طبیعی گردن بازگردد. البته حتی پس از جراحی نیز انجام تمرینات فیزیوتراپی برای دستیابی به نتیجه کامل ضروری است.
سلام ، من شایان صاحبکار هستم. حدود 7 سال فعالیت مستمر در حوزه تولید محتوا تخصصی برای سایت های حوزه پزشکی دارم. با بهره گیری از بروزترین مقالات در منابع خارجی و داخلی و تولید بهترین و با کیفیت ترین محتوا در سایت برجیس، قصد دارم تا کاربران بیشتری در فضای وب به صورت رایگان مشکلاتی مانند درد کمر، ستون فقرات و سایر دردهای مفصلی را در خانه برطرف کنند.
سایر مقالات
کارخانه: مشهد - جاده شانديز مدرس ٢٥ ياس ٨ پلاك ٢٢
لینکهای مفید
شرکت تجهیزات پزشکی برجیس فعالیت خود را در زمینه تولید محصولات فیزیوتراپی، با بهره گیری از تجهیزات روز دنیا از سال 1388 آغاز کرده است.
نشانی کارخانه
مشهد - جاده شانديز مدرس ٢٥ ياس ٨ پلاك ٢٢
کليه حقوق مادی و معنوی اين سايت متعلق به تجهیزات پزشکی برجیس ميباشد | طراحی سايت و سئو توسط آژانس دیجیتال مارکتینگ پارس وب
