فیزیوتراپها میتوانند برای کمک به توسعه مهارتهای فیزیکی و حرکتی در افرادی که مبتلا به اوتیسم هستند، چه کودکان و چه بزرگسالان کمک کنند. در واقع این کار از طریق ماساژ و دستکاری عضلات، و همچنین برنامه ریزی رژیمهای انجام میشود که میتواند به بهبود حرکت و تقویت عضلات کمک بسزایی کند و مفید و موثر واقع شود.
البته پیش از هر چیزی بهتر است با مفهوم اوتیسم و رفتارهای افرادی که دارای این اختلال هستند بیشتر آشنا شویم.
چگونه بیماری اوتیسم را تشخیص دهیم؟

اوتیسم در واقع با اختلالاتی در چهار حوزه از عملکرد طبیعی قابل تشخیص است، که عبارتند از:
- اختلال در رشد و توسعه مهارتهای اجتماعی در افراد دارای اوتیسم
- این افراد خود را به انسانها، اشیا و حوادث اطراف خود به صورت معنا دار مرتبط ندانسته و در برقراری تماس چشمی بسیار ضعیف هستند، در دنیای خود زندگی میکنند و در تعامل با دیگران دچار مشکل هستند.
- تاخیر و انحراف در توسعه زبانی و ارتباطات
- ممکن است سخن گفتن در این افراد با تاخیر همراه باشد، معمولا به صورت تک هجایی یا دو هجایی هستند. اکولالیا (تکرار جملات) نیز در این کودکان بسیار دیده میشود.
- رفتار و اعمال تکرار شونده از رفتارهای معمول در این افراد محسوب میشود.
- افراد دارای اوتیسم در برنامه روزانه خود دچار وسواس هستند. طیف باریکی از موضوعات مورد علاقه در آنها دیده میشود. در بازیهای تخیلی دچار فقدان بوده و رفتاری تظاهری دارند که کار آموزش آنها را کمی دشوار میکند.
- پاسخ غیر معمول و غیر طبیعی به ورودیهای حسی دارند.
- پاسخهای غیر معمول و غیر طبیعی به ادارکی مثل دیدن، شنیدن، لمس، بو، درد و سایر ادراک حسی دارند.
بیشتر بدانید» جهت آشنایی با نقش فیزیوتراپی در درمان تروما، روی لینک کلیک کرده و مقاله مربوطه را مطالعه کنید.
اوتیسم را چگونه درمان کنیم؟
یکی از روشهای درمانی اوتیسم با فیزیوتراپی، خدمات توانبخشی و کاردرمانی نیز میباشد. گرچه تفاوتهای فیزیوتراپی و کار درمانی بسیار است اما این روش از یک رویکرد جامع در برنامهریزی طرحهای درمانی استفاده نموده که تواناییها و نیازهای جسمی، اجتماعی، احساسی، حسی و شناختی کودکان را فرا میگیرد.
از اهداف اصلی تمرینات کار درمانی در اوتیسم، پرورش، حفظ و بهبود مهارتهای مورد نیاز در کودکان اوتیسم، برای دستیابی به عملکرد مناسب در جامعه، مدرسه، منزل و … خواهد بود. کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم (ASD)، عموما در برقراری ارتباط و تعامل با دیگران دچار مشکلاتی میباشند. از این رو میتواند در علایق، فعالیتها و مهارتهای بازی و عملکرد اجتماعی آنها تاثیر گذاشته و آن را محدود کند. با توجه به اینکه مراجعه کلینکهای درمانی برای مبتلایان به این بیماری دشوار است، خرید دستگاه فیزیوتراپی خانگی میتواند پیشنهاد مناسبی باشد.
اقدامات توانبخشی اوتیسم برای سنجش کودکان

یک فیزیوتراپ با تجربه با تکیه بر دانش و مهارت خود در زمینه رفتار و همچنین برخورد با کودکان اوتیسم، همواره در تلاش است تا با انجام تمرینات مناسب، موجب تقویت و رشد تواناییهایی در کودکان شود، که این تمرینات به صورت زیر میباشد.
- دامنه توجه، تمرکز و استقامت کودکان در انجام فعالیت
- توانایی شیفت کردن حافظه و منتقل کردن توجه به فعالیتهای جدید
- توانایی انجام فعالیتها و بازیهای مناسب با سن کودک
- بررسی پاسخ کودک به لمس سطوح گوناگون و محرکهای حسی دیگر
- توجه به مهارتهای حرکتی و اصلاح راه رفتن با فیزیوتراپی
- توجه به مهارتهای حرکتی ظریف مثل دستکاری اشیا کوچک
- توجه به مشکلات رفتاری از جمله پرخاشگری یا انواع رفتارهای دیگر در کودک
- بررسی تعاملات کودک با دیگر هم سن و سالان خود و مراقبان
کاردرمانی در اوتیسم و تقویت مهارتها در کودکان
همانطور که قبلا ذکر شد کاردرمانی کودکان اوتیسم، موجب بهبود مهارتهای فردی و ارتباط جمعی در کودکان یا بزرگسالانی که با این اختلال همراه هستند میشود. در ادامه برخی از مهارتهایی که در نتیجه کار درمانی در این افراد تقویت میشوند را بررسی خواهیم کرد.
- مهارتهای زندگی روزمره، از قبیل آموزشهای بهداشتی، مسواک زدن دندان، حمام رفتن و از این دست مهارتها
- مهارتهای حرکتی ظریف، برای تعادل و نگه داشتن اشیا در زمان نوشتن، بازی با اسباب بازیهای کوچک یا قیچی کردن اجسام و …
- مهارتهای حرکتی درشت، از قبیل بالا رفتن از پله، توپ بازی، دوچرخه سواری و …
- مهارت ادراکی، به عنوان مثال پیدا کردن تفاوتها و شباهتها از لحاظ رنگ ، شکل و اندازه و …
- مهارت درک حسهای عمقی، از جمله آگاهی از وضعیت بدن با چشم بسته
- مهارتهای یادگیری، مانند خواندن، نوشتن و حل کردن مسائل
- افزایش مشارکت اجتماعی، از جمله ارتباط گرفتن با هم سن و سالان و بزرگسالان
- افزایش توجه و تمرکز در زمان انجام فعالیت
- مهارت بیان احساسات خود با روشهای مناسب
- بازی کردن با لگو و تابلوهای موزائیک خلاق که میتواند مهارتهای حرکتی ظریف را در این افراد بهبود ببخشد
بیشتر بدانید» درمان بیماری اماس (MS) با هدف کاهش التهاب و جلوگیری از تخریب سلولهای عصبی انجام میشود. روشهای درمانی شامل داروهای تعدیلکننده سیستم ایمنی، فیزیوتراپی، و تغییر سبک زندگی برای کنترل علائم و حفظ عملکرد حرکتی هستند. برای آشنایی با انواع راههای درمان ام اس و جدیدترین شیوههای پزشکی، روی لینک کلیک کنید.
جمع بندی
در مجموع، مدیریت اختلال طیف اوتیسم نیازمند یک رویکرد جامع و مداوم است که در آن فیزیوتراپی و کاردرمانی نقشی کلیدی ایفا میکنند. این مداخلات تخصصی با تقویت مهارتهای حرکتی، بهبود پردازشهای حسی و ارتقای تعاملات اجتماعی، به کودکان و بزرگسالان کمک میکنند تا با استقلال بیشتری در فعالیتهای روزمره مشارکت کرده و کیفیت زندگی خود را بهطور معناداری بهبود بخشند.
سوالات متداول درباره درمان اوتیسم با فیزیوتراپی
چون اوتیسم میتواند باعث مشکلات حرکتی، تعادلی و تنش عضلانی شود که فیزیوتراپی میتواند آنها را بهبود دهد.
تمرینات تعادلی، هماهنگی، قدرت عضلات، حرکات عمدی کنترلشده.
بله؛ شروع زودتر میتواند تأثیر بهتری داشته باشد.
به شدت نیاز، هدف درمانی و پیشرفت کودک بستگی دارد؛ ممکن است طولانیمدت باشد.
نه؛ مکمل سایر درمانها (گفتاری، رفتاری، آموزشی) است.
در بسیاری از موارد بله؛ زیرا تمرینات فیزیوتراپی با هدف افزایش تمرکز، کنترل حرکتی و کاهش تنشهای عضلانی طراحی میشوند و میتوانند رفتارهای تکراری و اضطراب حرکتی را کاهش دهند.
کاردرمانی مکمل فیزیوتراپی است و بیشتر بر مهارتهای حرکتی ظریف، تعامل اجتماعی و فعالیتهای روزمره تمرکز دارد، در حالی که فیزیوتراپی جنبه جسمی و حرکتی را بهبود میدهد.
در موارد خفیف و با نظارت متخصص، دستگاههای خانگی میتوانند به حفظ روند درمان، آرامش عضلات و انجام تمرینهای ساده کمک کنند، اما جایگزین جلسات تخصصی حضوری نیستند.
بهترین زمان، بلافاصله پس از تشخیص اولیه است؛ هرچه درمان زودتر آغاز شود، احتمال بهبود مهارتهای حرکتی، توجه و تعامل اجتماعی بسیار بیشتر خواهد بود.