زانو یا همان پای ضربدری (genu valgum) زمان رخ میدهد که زانو افراد به سمت داخل انحرافاتی را داشته باشد. افرادی که دچار این عارضه هستند در زمان ایستادن دو زانو خود را به هم چسبانده به طوری که فاصلهای بیش از هفت و نیم سانتی متر بین دو قوزک پا پدیدار میشود. عارضه زانو ضربدری بیشتر در کودکان رخ داده که با گذشت زمان و افزایش سن کودک خود به خود ناپدید میشود. با بررسیهای انجام شده متوجه میشویم که بیش از 75 درصد کودکان بین سنین 3 تا 5 سال از عارضه پا ضربدری رنج میبرند. نکته خوشحال کننده در این بیماری این است که در 99 درصد حالات کودکان با رشد سن تا 7 یا 8 سال به خودی خود سلامتشان را بهدست میآورند.
لازم به ذکر است که این پدیده علاوه بر کودکان، بزرگسالان را هم درگیر میکنید. مهمترین دلایل بروز این عارضه در سنین بالا، بیماریهایی مانند راشیتیسم، آسیبهای فیزیکی و اضافه وزن خواهد بود.
نکته» در صورتی که قادر به پیشگیری از زانو ضربدری نباشیم، با بهبود رژیم غذایی و انجام حرکات ورزشی مناسب، عوارض ناشی از آن به حداقل خواهد رسید. در این مقاله از شرکت تجهیزات پزشکی برجیس شمارا با عوارض، روشهای درمان و علل بوجود آمدن این عارضه آشنا میکنیم.
بررسی عوارض زانو ضربدری
همانطور که در بالا گفتیم، تغییر شکل ظاهری پا از و بوجود آمدن فاصله بیش از حد بین قوزک 2 پا در هنگام اتصال دو زانو به هم از شایعترین عوارض این بیماری میباشد. ظهور این بیماری در بزرگسالان با عوارض دیگری همراه است که در ادامه لیستی از مهمترین آنها را برای شما عنوان کردهایم.
- مفاصل سفت و خشک
- درد در ناحیه زانو
- لنگ زدن در زمان راه رفتن
- کوتاهی قد افراد مبتلا
- بروز آرتروز زودرس در زانوها
- آسیب و در رفتگی کشکک زانو
- ایجاد درد شدید در ناحیه ران، قوزک پا و … به دلیل افزایش فشار روی رباطها
بیشتر بدانید» پا یا زانو پرانتزی چیست؟
معرفی دلایل ایجاد پای ضربدری

بروز این عارضه در سنین 3 تا 5 سال عمری طبیعی بوده و به طور کلی میتوان ابتلا به زانو ضربدری در سنین کودکی را بر پایه شانس گذاشت. اما شرایط زمانی فرق خواهد کرد که این عارضه تا سنین 8 تا 10 سالگی بهبود نیافته و همچنان با فرد باشد. در این خصوص جای نگرانی نبوده و مشورت با پزشک متخصص در این حوزه توصیه میشود. در ادامه به بررسی مهمترین دلایل بروز زانو ضربدری در افراد میپردازیم.
- وجود آسیب فیزیکی در فرد و یا عفونت در ناحیه زانو و پا
- رشد و شکلپذیری نامناسب در قسمت زانو در اثر بیماری مانند راشیتیسم
- افراد مبتلا به کمبود کلسیم
- نشستن به حالت قورباغهای یا W
- کوتاه بودن عضله دو سرران
- آرتروز زانو
- عوامل ژنتیکی
لیست بالا برخی از عوامل موثر در بروز عارضه زانو ضربدری در سنین مختلف میباشد.
بیشتر بخوانید» جهت اطلاع از روش های قطعی درمان آرتروز مفصل زانو، روی لینک کلیک کنید.
روشهای درمان زانو ضربدری چیست؟
انتخاب روش مناسب برای درمان این عارضه بسته به عواملی همچون، شدت بیماری و عامل ایجاد کننده آن دارد. در صورتی که بیماری راشیتیسم عامل اصلی بروز زانو ضربدری باشد، پزشک متخصص تجویز ویتامین D و کلسیوم را به منظور بهبودی انتخاب میکند. اما به طور کلی روشهای زیر از جمله کاربردیترین راه حلها در درمان پای ضربدری هستند.
-
نقش کاهش وزن در درمان و پیشگیری از زانو ضربدری

تحمیل فشار زیاد و اضافی بر روی 2 زانو در اثر اضافه وزن در فرد ممکن است با گذر زمان احتمال بروز این عارضه را در افراد زیاد کند. با کاهش وزن فشار از روی 2 زانو برداشته شده و در نتیجه فرد شرایط نرمالتری را پیدا میکند.
بیشتر بدانید» آب آوردن زانو معمولاً نشانهای از التهاب، آسیبدیدگی یا فشار بیشازحد به مفصل زانو است و میتواند با درد، تورم و محدودیت حرکتی همراه باشد. تشخیص بهموقع علت اصلی نقش مهمی در انتخاب روش درمان دارد. برای اطلاع بیشتر روی لینک کلیک کنید.
-
انجام حرکات ورزشی مناسب زانو ضربدری
ثابت زانوها در درمان این بیماری نقش بسزایی دارد. به همین منظور در اکثر افراد انجام حرکات ورزشی مناسب به منظور درمان زانو ضربدری توصیه میشود. پس از مراجعه به پزشک، با بررسی وضعیت جسمانی و شدت عارضه، حرکات ورزشی مناسبی به فرد تجویز میشود.
انجام به موقع و دقیق این حرکات تاثیر مثبتی در تقویت عضلات ران، نشیمنگاه و پا را خواهد داشت. لازم به ذکر است که انجام این حرکات تاثیری در تغییر شکل زانو نداشته و هدف آن کاهش نیرو وارده بر مفصل زانو با تقویت عضلات در نواحی دیگر است.
-
استفاده از آتل (بریس) در اصلاح زانو ضربدری
این روش بیشتر در افرادی که تفاوت در طول پا دارند استفاده میشود.
روی لینک علل بروز نرمی غضروف کشکک زانو کلیک کرده و اطلاعات خود را تکمیل نمایید.
-
جراحی استئوتومی؛ روش تخصصی اصلاح زانو ضربدری
در صورتی که روشهای ذکر شده تاثیر در بهبودی عارضه نداشت و شدت آن بیشتر شد، توصیه میشود که از روش جراحی زانو استفاده شود. قرار دادن یک صفحه فلزی به منظور هدایت رشد صحیح در استخوان با هدف صاف شدن در افراد کم سن و سال استفاده میشود. در افراد که سن آنها بیشتر بوده و عملا تصحیح رشد استخوان امکانپذیر نیست، از جراحی استئومی با هدف بهبود عارضه زانو ضربدری استفاده میشود. در این روش استخوانهایی که رشد صحیحی نداشتهاند برش داده شده و سپس اقدام به ترمیم آنها به شکل صحیح و محکم کردن آن در جای قبلی صورت میگیرد.
بیشتر بدانید» گاهی اوقات علت زانو درد نه در خود مفصل زانو، بلکه در فشار یا التهاب عصب سیاتیک در ناحیه کمر است. آسیب این عصب میتواند درد را به شکل تیرکشنده تا زانو منتقل کند و با درد زانو اشتباه گرفته شود. برای آشنایی با علائم، تشخیص و روشهای درمانی مرتبط با عصب سیاتیک روی لینک کلیک کنید.
-
نقش فیزیوتراپی در درمان و اصلاح پای ضربدری
علم فیزیوتراپی نیاز به عمل جراحی برای عارضههای این چنینی را به حداقل رسانده است. به طور معمول با استفاده و پیادهسازی دقیق روشهای توصیه شده توسط فیزیوتراپیست، در بیشتر مواقع بیماریهایی همچون پای ضربدری بهبود مییابند.همچنین با تهیه دستگاه فیزیوتراپی خانگی پروسه درمان را زیر نظر پزشکی متخصص در حوزه ارتوپد در منزل انجام دهید.
جمع بندی
زانو ضربدری یا همان genu Valgum چیست. با عوامل بروز این عارضه در سنین مختلف آشنا شده و از روشهای درمان آن صحبت کردیم. در ادامه لیستی از عوارض ناشی از پای ضربدری در افراد مبتلا به آن را به منظور آشنایی بیشتر افراد و اقدام به درمان هرچه سریعتر آن بررسی کردیم. در صورتی که تمایل به دریافت اطلاعات بیشتر در حوزه ارتوپدی و بیماریهای مربوط به آن دارید به بخش بلاگ سایت برجیس سر بزنید.
Refrences:
Many young children have knock knees, which tend to be most obvious at around the age of 4. It’s almost always just a normal part of their development, and their legs will normally straighten by the age of 6 or 7… read more
Genu valgum, or knock-knees, is a condition where the knees touch but the ankles do not. It appears most frequently in young children and can be very concerning for parents who may know very little about the condition… read more
سوالات متداول درباره روش های درمان زانو ضربدری
زانو ضربدری نوعی ناهنجاری در راستای پاها است که در آن هنگام ایستادن زانوها به یکدیگر نزدیک میشوند اما مچ پاها فاصله دارند. این عارضه میتواند به دلایلی مانند عوامل ژنتیکی، کمبود ویتامین D، بیماری راشیتیسم، اضافه وزن، آسیبهای مفصلی یا ضعف عضلات پا ایجاد شود و در صورت پیشرفت باعث فشار بیشتر بر مفصل زانو گردد.
در بسیاری از موارد، بهویژه زمانی که شدت عارضه خفیف یا متوسط باشد، میتوان زانو ضربدری را بدون جراحی مدیریت کرد. روشهایی مانند تمرینات اصلاحی، فیزیوتراپی، کاهش وزن و استفاده از بریس میتوانند به بهبود وضعیت پاها و کاهش فشار وارد شده به مفاصل کمک کنند. انتخاب روش درمانی باید توسط پزشک متخصص انجام شود.
فیزیوتراپی با تمرکز بر تقویت عضلات ران، لگن و پا به بهبود ثبات مفصل زانو کمک میکند. تمرینات اصلاحی و تکنیکهای درمانی باعث کاهش فشار روی مفصل زانو شده و عملکرد حرکتی فرد را بهبود میبخشند. در بسیاری از موارد، اجرای منظم برنامه فیزیوتراپی میتواند از پیشرفت عارضه جلوگیری کرده و نیاز به جراحی را کاهش دهد.
اضافه وزن یکی از عوامل مهمی است که میتواند فشار زیادی بر مفاصل زانو وارد کند. این فشار اضافی در طول زمان ممکن است باعث تشدید ناهنجاریهای ساختاری پا از جمله زانو ضربدری شود. کاهش وزن و حفظ وزن مناسب میتواند به کاهش فشار بر مفاصل زانو و بهبود وضعیت حرکتی کمک کند.
در مواردی که شدت زانو ضربدری زیاد باشد یا روشهای غیرجراحی مانند ورزش، فیزیوتراپی و استفاده از بریس نتوانند به بهبود وضعیت کمک کنند، پزشک ممکن است جراحی را توصیه کند. در این روشها با اصلاح محور استخوان یا هدایت رشد استخوانها تلاش میشود راستای طبیعی پاها بازگردانده شود.