آرتروز شانه می تواند دردناک باشد برای انجام فعالیت هایی مانند پرتاب توپ، برداشتن ظروف سنگین از قفسه آشپزخانه و چرخاندن فرمان اتومبیل مشکل ایجاد می کند. مفصل شانه هم در حرکات مفصل بازو نقش دارد بنابراین درد گردن و شانه بر روی انجام هر فعالیتی تاثیر می گذارد و در آنها اختلال ایجاد می کند. در این مقاله از سایت شرکت تجهیزات پزشکی برجیس به بررسی این روشی درمانی برای آرتروز شانه پرداختهایم.
معمولا آرتروز مفصل شانه با علائمی مانند درد، ضعف و محدودیت در حرکت همراه است. سایدگی مفصل شانه انواع مختلفی دارد که رایج ترین آنها آرتروز استخوان است و انواع دیگرآن آرتروز های التهابی است که شامل بیماری روماتیسم ناشی از آرتروز و نقرس است. آرتروز شانه بیماری است که باعث از بین رفتن مفصل می شود و شامل روند است. روند اول غضروف های مفصل از بین می روند و روند دوم رشد غیر طبیعی استخوان ها که به آن استئونیت یا جراعت استخوان گفته می شود و در مفاصل پیشرفت می کند.
در حالیکه مواردی مانند ژنتیک هم در بروز آرتروز موثر است از بین رفتن غضروف های شانه که اغلب براثر آسیب دیدگی و بعضی از مواقع در سنین کمتر یا فشارهای بیش از حداز مفصل شانه هم می تواند باعث ایجاد آرتروز شود.
از بین رفتن غضروف ها می تواندمنجر به عملکرد غیر طبیعی مفصل ،شانه درد و کاهش انعطاف پذیری آن مفاصل شود. مفصل شانه پرتحرک ترین مفصل بدن است و به همین دلیل آسیب دیدگی و بروز مشکلاتی همچون آرتروز درآن نیز بالاست.
آرتروز شانه نوعی بیماری تخریبی مفصل شانه است که به دلیل فرسایش و تخریب تدریجی غضروف مفصل شانه در اثر حرکات تکراری و یا وارد شدن فشار بیش از حدرخ می دهد.
انواع آرتروز شانه
1- استئوآرتریت (بیماری فرسایش مفصل)
2- روماتیسم نوعی از آرتروزاست.
3- آرتروز بعداز تردسا بعد از بروز یک آسیب شدید به مفصل شانه مانند شکستگی یادر رفتگی شانه
روش درمانی آرتروز شانه
فیزیوتراپی موثرترین روش درمانی بوده و در تمام مراحل آرتروز ضروری است. زیرا فیزیوتراپی از پیشرفت بیماری جلوگیری می کند و با استفاده از روش ها و تمرینات خاص ورزشی موجب کاهش درد، حساسیت و خشکی مفصل می شود.
کشش و تقویت عضلات اطراف مفصل شانه به کاهش فشار وارد به شانه کمک می کندپیشگیری از آتروض عضلات ،بخش مهمی از درمان فیزیوتراپی به منظور حفظ عملکرد شانه است.
وقتی فردی به درد شانه مبتلا می شود اولین روش درمانی که توصیه می شود فیزیوتراپی است این روش می تواند به کاهش درد و بهبود حرکت عضله کمک کند و باعث افزایش امکان استفاده از شانه در فعالیت های روزمره می شود. فیزیوتراپی هم چنین می تواندزمانی که تا عمل جراحی مانده را افزایش دهد و یا به بهبودی فرد کمک کند تادیگر نیازی به عمل نداشته باشد.
حتما به این نکته توجه کنید که برای انجام هرچه بهتر تمرینات خود، باید از باکیفیتترین دستگاه فیزیوتراپی استفاده کنید. میتوانید این دستگاه باکیفیت را از سایت برجیس تهیه نمایید.
اُستئوآرتریت (بیماری فرسایشی مفصل) شایعترین نوع آرتروز شانه، خصوصا در بین افراد میان سال و مسن، است. این بیماری موجب فرسایش و ساییدگی غضروف مفصلی شانه میشود. وجود غضروف در سطح مفصل برای حرکت راحت و روان مفصل ضروری است و همچنین فشارهای وارد شده به مفصل را جذب میکند. آسیب دیدن غضروف موجب میشود که استخوانها بر روی یکدیگر سایش داشته باشند که این مسئله موجب درد شانه شده و در نهایت میتواند موجب تغییر شکل مفصل شانه شود.
بیشتر بخوانید» اگر می خواهید بدانید که کدام ورزش برای تقویت عضلات شانه مناسب و موثر است، روی لینک داده شده کلیک کنید.
روماتیسم نوعی از آرتروز است که کمتر شایع است. این بیماری ممکن است در هر سنی بروز کند اما اغلب در افراد بالای 40 سال شایع است. روماتیسم یک بیماری التهابی است که موجب درد، خشکی، تورم و محدودیت حرکتی مفصل میشود. علت اصلی بروز این بیماری، وجود نقص در عملکرد سیستم ایمنی بدن است. این بیماری میتواند ریشهی ژنتیکی داشته باشد.
آرتروز بعد از تروما بعد از بروز یک آسیب شدید به مفصل شانه، مانند شکستگی یا دررفتگی شانه، ایجاد میشود. آرتروز بعد از تروما معمولا به عنوان نوعی اُستئوآرتریت محسوب میشود.
انجام 7 تمرین برای رفع آرتروز شانه
انجام تمرینات ورزشی جهت رفع آرتروز شانه فوایدی دارد که شامل موارد زیر است:
- تمرینات حرکتی و انعطافی، احساس سفتی در مفاصل را از بین میبرد.
- انجام تمرینات قدرتی منجر به ایجاد عضله در اطراف مفاصل میشود و در نهایت فشار کمتری به عضله وارد خواهد شد.
- انجام فعالیتهای هوازی مانند پیادهروی، شنا، دوچرخهسواری منجر به بهبود عملکرد قلب، ماهیچه و ریهها میشود.
لازم به ذکر است که این تمرینات برای پارگی تاندون شانه نیز موثرند.
در نهایت باید تمریناتی انجام گیرد که اطراف مفصل شانه کشیده و تقویت شود. در ادامه هریک از موارد را برای شما توضیح خواهیم داد:
بیشتر بخوانید» به منظور آشنایی با علائم پارگی تاندون شانه، روی لینک داده شده کلیک کنید.
کشش شانه به سمت بالا
انجام این تمرین منجر به افزایش دامنه حرکات و کشش عضلات آن ناحیه خواهد شد. اگر این تمرین بهصورت روزانه انجام دهید، کمکم قادر خواهید بود که کارهای روزمره خود را انجام دهید. برای انجام این تمرین باید به نکات زیر توجه کنید:
- به پشت دراز بکشید.
- یک عصا یا هر وسیلهای همانند آن را نگهدارید، بهطوری که دستهایتان از یکدیگر فاصله داشته باشند.
- دستهای خود را بههمراه عصا به رانهای خود نزدیک کنید.
- سپس به آرامی عصا را بالای سر خود قرار دهید، بهطوری که بازوهای شما کاملا صاف باشد (تا حد امکان)
- سپس عصا را پایین بیاورید و دستهایتان را بهسمت قفسه سینه یا ران پای خود بگذارید.
- 3 ست 10تایی باید در روز این تمرین را انجام دهید.
هنگامی که این تمرین را انجام میدهید، باید کشش ملایمی در شانهها، قفسه سینه و پشت خود احساس کنید.
مطلب پیشنهادی سایت برجیس: چگونه میتوان روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید را درمان کرد؟
کشش و چرخش شانه به بیرون
این تمرین نیز همانند تمرین قبلی به عصا یا وسیلهای همانند آن احتیاج دارد. انجام آن به انعطافپذیری مفصل شانه بسیار کمک میکند. مراحل انجام آن به شرح زیر است:
- به پشت دراز بکشید.
- دستانتان را در کنار خود قرار دهید سپس آرنج خود را خم کنید، در حالی که عصا را در دست دارید، دستان خود را به عرض شانه باز کنید و بالای قفسه سینه خود قرار دهید.
- عصارا با دستان خود بهسمت چپ بچرخانید، بهطوری که این کشش را در شانه خود احساس کنید.
- سپس بهحالت اولیه بازگردید و این تمرین را در قسمت چپ خود انجام دهید.
- این تمرین میبایست در 3 ست 10تایی بهصورت روزانه انجام گیرد.
چرخش کتف
انجام این تمرینات چرخشی منجر به افزایش دامنه حرکات در افراد میشود. برای انجام این تمرینات باید به نکات زیر توجه داشته باشید:
- بدون هیچ حالتی بایستید.
- شانههایتان را بهسمت گوشهای خود بالا ببرید و بهمدت 5 ثانیه نگهدارید.
- به آرامی شانههای خود را به یکدیگر نزدیک کنید و بهمدت 5 ثانیه به همان حالت نگهدارید.
- شانههای خود را بهسمت پایین ببرید و تا 5 ثانیه به این حالت نگهدارید.
- هریک از حرکات را 10 بار تکرار کنید.
تمرینات پاندولی
انجام این تمرینات به تسکین دردوشلشدن عضلات بسیار کمک میکند، این حرکات شامل موارد زیر است:
- به جلو خم شوید، جهت حفظ تعادل خود با استفاده از یک صندلی این حرکت را انجام دهید. برای انجام این تمرین بازویی که درد کمتری دارد را بر صندلی بگذارید.
- دست دیگر خود را بهحالت آویزان نگهدارید. سپس دست آویزان خود را تا جایی که منجر به درد نشود، بهحالت دورانی بچرخانید.
- این تمرین را 30 بار در جهتهای مختلف انجام دهید.
تکیه کردن به دراین تمرین بهمنظور کشش عضلات و افزایش مقاومت شانه انجام میگیرد. این تمرینات باید بهشکل زیر انجام گیرد:
- در چهارچوب در بایستید و هر دو دست خود را بالا نگهدارید.
- یک دست خود را در چهارچوب در قرار دهید.
- به آرامی به جلو خم شوید تا کشش را در شانه خود احساس کنید.
- این تمرین را 3 بار انجام دهید و در هر مرتبه 15 تا 30 ثانیه در این حالت باقی بمانید.
پرس در انجام این تمرینات میتواند به تقویت قدرت عضلات شانه کمک کند. برای انجام این تمرینات باید به نکات زیر دقت داشته باشید:
- در چهارچوب در بایستید و یک آرنج دست خود را کمی خم کنید، بهطوری که شست بهسمت سقف باشد.
- پشت مچ دست خود را باید به در فشار دهید.
- سپس کف دست خود را به دیگر قسمت چهارچوب در، این تمرین را انجام دهید.
- بهمدت 5 ثانیه به این حالت نگهدارید.
- با هر طرف از دستان خود این تمرین را باید 3ست 10تایی انجام دهید.
بیشتر بخوانید» مطلب درمان بیماری فیبرومیالژیا (بدن درد) به کمک فیزیوتراپی به شما کمک میکند تا بتوانید این بیماری را به راحتترین شکل ممکن برطرف نمایید.
تقویت عضلات
انجام تمریناتی که منجر به تقویت عضلات شود در بهبود حالت کلی بدن بسیار تاثیرگذار است و کمک میکند که شانهها به جهتهای مختلفی حرکت کند. برای انجام این حرکات باید به نکاتی توجه داشته باشید:
در حالی که شانههایتان را به عقب بردهاید، کاملا صاف بایستید.
- طناب یا نواری را که میخواهید با آن تمرین انجام دهید، بر یک جسم محکم عمودی حلقه کنید و سپس طرف دیگر نوار را با دست خود نگهدارید.
- شانههای خود را شل کنید و آرنج را بهسمت خودتان خم کنید.
- آرنج خود را بهسمت عقب حرکت دهید، بهطور کلی باید فشار را بر کتف یا شانههای خود احساس کنید. اگر نوار یا طناب استحکامی ندارد، یک قدم به عقب بروید یا یک دور با دست خود بچرخانید.
- این تمرین را در 5 ثانیه انجام دهید.
- این تمرینات را در 3ست 10تایی انجام دهید.
تفاوت آرتروز شانه با شانه یخ زده در چیست؟
بسیاری از بیمارانی که با درد و خشکی مفصل شانه به پزشک یا فیزیوتراپیست مراجعه میکنند، تصور میکنند که به آرتروز شانه مبتلا شدهاند؛ در حالی که ممکن است مشکل آنها شانه یخزده (Frozen Shoulder) باشد. از آنجایی که هر دو بیماری باعث درد شدید و کاهش دامنه حرکتی میشوند، اشتباه گرفتن آنها بسیار رایج است.
با این حال، این دو عارضه از نظر ماهیت، علت بروز و روش درمان کاملاً با یکدیگر متفاوت هستند:
- در آرتروز شانه (Osteoarthritis): مشکل کاملاً ساختاری و فیزیکی است. غضروفی که مانند یک بالشتک بین استخوانهای مفصل شانه قرار دارد، به مرور زمان و بر اثر افزایش سن یا کار کشیدن زیاد، ساییده شده و از بین میرود. در نتیجه، استخوانها مستقیماً روی یکدیگر کشیده میشوند که باعث ایجاد درد و صدای تقتق (کریپتوس) میشود. آرتروز یک بیماری پیشرونده و دائمی است.
- در شانه یخ زده (Adhesive Capsulitis): مشکل در بافت نرم اطراف مفصل است، نه استخوانها. در این حالت، بافتی که مفصل شانه را احاطه کرده (کپسول مفصلی) دچار التهاب شدید شده، ضخیم و سفت میشود. شانه یخزده معمولاً در سه مرحله (یخزدن، یخزدگی کامل و ذوب شدن) رخ میدهد و برخلاف آرتروز، پس از یک دوره ۱ الی ۳ ساله (در صورت مدیریت صحیح) ممکن است به طور کامل بهبود یابد.
جدول مقایسه آرتروز شانه در برابر شانه یخ زده
|
ویژگی مورد بررسی |
شانه یخزده (التهاب کپسول مفصلی) |
آرتروز شانه (ساییدگی مفصل) |
|
علت اصلی |
التهاب، ضخیم شدن و چسبندگی کپسول مفصلی |
از بین رفتن غضروف و سایش استخوانها |
|
سنین شیوع |
معمولاً بین ۴۰ تا ۶۰ سال (بیشتر در زنان و افراد دیابتی) |
معمولاً بالای ۵۰ سال (ارتباط مستقیم با افزایش سن) |
|
صدای مفصل |
معمولاً هیچ صدایی در مفصل احساس نمیشود |
معمولاً با صدای تقتق، خردشدگی یا سایش همراه است |
|
نتیجه عکسبرداری (X-ray) |
عکس رادیولوژی معمولاً کاملاً طبیعی است و ساختار استخوان سالم است |
کاهش فاصله مفصلی و زوائد استخوانی (خار استخوانی) کاملاً مشخص است |
|
مدت زمان بیماری |
موقتی و دورهای (معمولاً ۱ تا ۳ سال طول میکشد) |
دائمی و پیشرونده (نیاز به مدیریت مادامالعمر دارد) |
چگونگی گذاشتن الکترودها روی شانه
سوالات متداول مرتبط با آرتروز شانه
۱. آیا آرتروز شانه درمان قطعی دارد؟
آرتروز یک بیماری پیشرونده است و درمان قطعی به معنای بازگشت مفصل به حالت اولیه وجود ندارد. اما با روشهایی مانند فیزیوتراپی، استفاده از تجهیزات پزشکی مناسب، دارودرمانی و در موارد حاد جراحی، میتوان درد را کاملاً کنترل کرد و دامنه حرکتی شانه را بهبود بخشید.
۲. بهترین درمان خانگی برای درد آرتروز شانه چیست؟
استراحت دادن به شانه، استفاده متناوب از کمپرس سرد (برای کاهش التهاب) و گرم (برای رفع گرفتگی عضلات)، انجام حرکات کششی ملایم تجویز شده توسط فیزیوتراپیست و استفاده از دستگاههای فیزیوتراپی خانگی (الکتروتراپی) از بهترین روشهای درمان خانگی هستند.
۳. آیا دستگاههای فیزیوتراپی خانگی (تنس) برای آرتروز شانه مفیدند؟
بله، استفاده از دستگاههای تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست (TENS) که توسط برندهای معتبری مانند تجهیزات پزشکی برجیس ارائه میشوند، یکی از ایمنترین و موثرترین روشها برای مسدود کردن سیگنالهای درد و کاهش خشکی مفصل شانه در منزل است.
۴. چه ورزشهایی برای بیماران مبتلا به ساییدگی مفصل شانه مضر است؟
ورزشهایی که نیاز به بالا بردن دستها بیش از حد شانه دارند (مثل والیبال، بسکتبال، تنیس و شنای پروانه) و همچنین بلند کردن وزنههای سنگین (مانند پرس سینه یا پرس شانه در بدنسازی) میتوانند سایش مفاصل را تشدید کرده و برای آرتروز شانه به شدت مضر باشند.
۵. تفاوت آرتروز شانه با شانه یخزده چیست؟
آرتروز شانه ناشی از از بین رفتن غضروف بین مفاصل است که با سایش استخوانها همراه است. اما شانه یخزده (Frozen Shoulder) به دلیل التهاب و ضخیم شدن کپسول مفصلی رخ میدهد. معمولاً در شانه یخزده محدودیت حرکتی بسیار شدیدتر اما موقتیتر (طی ۱ تا ۳ سال) است.
۶. آیا صدای تق تق شانه نشانه آرتروز است؟
صدای تق تق یا کریپتوس (Crepitus) شانه اگر با درد، تورم یا محدودیت حرکتی همراه باشد، میتواند یکی از نشانههای اولیه ساییدگی غضروف و آرتروز شانه باشد. اما صدای مفصل بدون درد معمولاً جای نگرانی ندارد.
۷. چه زمانی برای درمان آرتروز شانه به جراحی نیاز است؟
جراحی (مانند تعویض کامل یا جزئی مفصل شانه) تنها زمانی توصیه میشود که روشهای غیرجراحی مانند دارودرمانی، تزریقات مفصلی و دورههای کامل فیزیوتراپی پس از گذشت چند ماه نتوانند درد بیمار را تسکین دهند و فرد در انجام کارهای روزمره خود ناتوان شده باشد.
Refrences:
Physical Therapy Guide to Osteoarthritis of the Shoulder
سوالات متداول درباره آرتروز شانه
آیا فعالیت ورزشی میتواند برای آرتروز شانه مفید باشد؟
بله، ورزشهایی مانند تمرینات تقویتی و انعطافپذیری میتوانند به تقویت عضلات شانه و کاهش درد در مفاصل کمک کنند. اما توصیه میشود با پزشک یا مربی متخصص ورزشی مشورت کنید تا برنامه مناسبی برای شما در نظر بگیرد.
آیا فعالیتهای سنگین برای آرتروز شانه ضرر دارد؟
بله، فعالیتهایی نظیر برداشتن و حمل وزنهای سنگین میتوانند منجر به آسیب دیدن مفاصل شانه شوند.
روشهای تشخیص آرتروز شانه چیست؟
روشهای تشخیص آرتروز شانه شامل بررسی بالینی، آزمونهای فیزیکی، تصویربرداری مانند اشعه ایکس، سونوگرافی و MRI میباشد.



